از مجروحان و بيماران بدحال قرن هاست كه در جنگ ها، بيمارستانها و در ...
ادامه مطلب...
ادامه مطلب...
ادامه مطلب...
قلب وتنفس دارد چيست؟ اكسيژن ...
ادامه مطلب...
ضرورت
پدافند غير عامل:
اولين
باري كه اين مفاهيم تحت عنوان سياست وارد برنامههاي توسعه كشور شد، سياستهايي
بود كه مقام معظم رهبري تحت عنوان سياستهاي ابلاغي پيشگيري و مديريت بحران در
حوادث غير مترقبه در سال 84 اعلام فرمودند. مروري بر اين سياستها، نشان ميدهد
كه بيش از 60 درصد از اين سياستها مبتني بر پيشگيري است. مواردي چون كاهش مخاطرات
و شناسايي حوادث هم در اين سياستها مطرح شده اند.
بيش
از 100نوع حادثه طبيعي وجود دارد كه تحت
عنوان بحرانهاي طبيعي شناخته ميشوند، نوع ديگري از بحران ها با عنوان بحرانهاي
انسان ساز شناخته ميشوند، كه شامل انفجار، آتش سوزي و حوادث صنعتي هستند. دسته
سومي از حوادث هم وجود دارد كه گاهي در بحرانهاي انسان و گاهي هم به صورت جداگانه
مطرح ميشوند. اين دسته از بحرانها، جنگ ها و حوادث تروريستي هستند. اين حوادث از
لحاظ محتوي، نوع عمليات و اداره بحران تفاوتهايي را با هم دارند ولي اساس و
فرآيند مديريت آنها يكسان است. در واقع تفاوتي نميكند شما با يك زلزله مواجه
هستيد و يا با يك حادثه صنعتي، آنچه متفاوت ميشود، محتوي كار است. حدود بيست
تفاوت ماهوي در اين زمينه وجود دارد اما خيلي در مديريت تاثير نميگذارد.
به
طور كلي كره زمين به سمت بلاخيزتر شدن و بحران خيزتر شدن ميرود. افزايش جمعيت
دنيا يكي از عوامل بحران خيز است و باعث افزايش مرگ و مير ميشود. در ضمن اكثريت
جمعيت دنيا در نقاطي زندگي ميكنند كه در معرض تهديد و به قولي حادثه خيز هستند،
زندگي در كنار رودخانهها و آب خود عاملي براي سيل و آب گرفتگي است. تكنولوژي و
صنعت با سرعت در حال رشد و توسعه هستند. اين دو مساله ، به دليل جابهجايي مواد
خطرناك و ديگر عوارض مرتبط با تكنولوژي و صنعت، ميتوانند تهديدهاي جديدي را بوجود
آورند. گرم شدن زمين يكي از تهديدات صنعت است و دليل آن پديدهي گلخانهاي ناشي
از آلودگي هاي كارخانجات صنعتي و ديگر توليدات تكنولوژيك است. با گرم شدن كره زمين
يخهاي قطبي آب ميشوند و زمينه را براي بالا آمدن سطح درياها، باران بيشتر و سيل و
انواع طوفان ها و ... فراهم مينمايد. بحرانهاي انسان ساز هم به دليل قدرت طلبي
قدرتهاي جهاني در حال افزايش است حضور آمريكا در عراق و افغانستان مثال مناسبي
براي اين مساله است.
جمهوري
اسلامي ايران جزء 6 كشور اول دنيا و 4 كشور اول آسيا به لحاظ وقوع بلاياي طبيعي
است. بزرگترين گسلهاي دنيا در منطقهاي بين ايتاليا و چين قرار دارد كه ايران نيز
در اين منطقه است. گسلهاي بزرگي در سراسر كشور وجود دارد كه عاملي براي بحران
محسوب ميشوند. وجود رودخانهها در كنار شهرها، عامل ديگري براي بلاخيزي است كه
باعث سيل ميشود. خشكسالي هم يكي از ديگر از اين بلاياست. سه بحران زلزله، سيل و
خشكسالي بيش از 80 درصد بحران ها را در ايران تشكيل ميدهند.
علل
سياسي هم مطرح است، كشور ايران به لحاظ ژئوپلتيك در نقطهاي از دنيا واقع شده كه
مستعد برخي مسائل سياسي است. نفت خيز بودن خاورميانه و جنگ انرژي در دنيا، باعث
طمع ورزي به كشورمان است. از طرفي وقوع انقلاب اسلامي و سياستهاي اصولي جمهوري
اسلامي باعث شده تا تهديداتي از جانب دشمنان عليه كشورمان مطرح شود ، اين مسائل
موهدف پدافند غيرعامل، ايمن سازي و كاهش آسيبپذيري زيرساختهاي مورد نياز مردم
است تا بتدريج شرايطي را براي امنيت ايجاد نمايدجب گرديده تا كشورمان از لحاظ
بحرانهاي انسان ساز و جنگي هم مستعد بحران باشد.
هر
اقدامي است كه به طور غير مسلحانه بتواند آثار يك حمله نظامي و يا جنگ را كاهش
دهد.چند بحث مهم در پدافند غير عامل مطرح است؛ تهديدشناسي مناسب يكي از مهمترين
مباحث است. پدافند غير عامل به دو بخش پدافند سخت و پدافند نرم تقسيم ميشود. در
پدافند سخت از اقدامات سخت افزاري مثل اقدامات مهندسي استفاده مينماييم. پدافند
نرم شامل استفاده از تاكتيكهايي است كه مشتمل بر برنامهريزي و آماده سازي سيستم
و سازمانهاست.
پدافند
نرم در اكثر كشورهاي مطرح، بحث مهم و اساسي به شمار ميرود. پدافند نرم ميگويد:
بايد بتوانيم مديريت بحران اصولي و صحيحي را انجام دهيم. اگر پدافند سخت را كه
شامل پيشگيري، پيش بيني، كاهش مخاطرات و ديگر موارد است را به همراه پدافند نرم كه
مبتني بر برنامه ريزي است را با مديريت جامع بحران در كنار هم قرار دهيم، با اين
ديدگاه جامع ميتوان اين گونه بيان كرد: پدافند غير عامل، يك مديريت جامع بحران در
عرصه دفاع است. جنگها به انواع و نسلهاي مختلفي تقسيم بندي شدهاند. جنگ هاي نسل
اول، دوم ، سوم مبتني بر ميدان جنگ و عرصه نظامي است. اما در جنگ هاي نسل چهارم،
شكل جنگها تغيير يافتهاند. در جنگ نسل چهارم ، استفاده از تسليحات نظامي
پيشرفته واستفاده از عملبا تمام اين تفاسير، خوشبختانه قرآن كتاب آسماني مسلمانان
مملو از نكتههايي براي مقابله با اين نوع جنگهاست. به عقيده اينجانب جنگ هاي
آينده دنيا قطعا به سمت گسترش اين نوع جنگ هاست كه در آن بااستفاده از ايجاد
سازمان هاي غيردولتي با ماموريت هاي كاذب در حوزه هاي مختلف اقتصادي، سياسي،
امنيتي، اجتماعي وفرهنگي، دركشورها، ناپايداري دائمي وفروپاشي حكومت ها رخ
خواهدداد. سلاح قدرتمند ثقلين (قرآن كريم وعترت)، نه تنها راه مقابله با انواع
مختلف ومتعدد اين نوع جنگ هارابه مامي دهد بلكه باجرات مي توانم بگويم كه موقعيت
بسيار بالاي آفندي را به ما مي دهد كه درصورت انجام مطالعات دقيق آمايش سرزميني
دركره خاكي، قابليت اجرايي دارد.
مديريت
بحران را ميتوان با دو بينش جديد و قديمي كه وجود دارد، بررسي كرد. در بينش
قديمي، مديريت بحران بيشتر با عمليات مرتبط بود، توجهي به سياستگذاري و برنامهريزي
نميشد، در واقع اين گونه تصور مي شد كه مديريت بحران فقط عمليات است. در اين
ديدگاه ، حضور تيمهاي امدادونجات، اورژانس، هلال احمر و ... و عمليات
انجام گرفته توسط آنان مساوي با مديريت بحران بود
در
واقعه دفاع مقدس، امام خميني (ره) با وجود حضور ارتش وسپاه، اقدام به تشكيل بسيج
ميكنند. آن زمان فلسفه بسيج براي برخي از جمله بني صدر قابل هضم نبود. اما بعد از
جنگ و حتي اين روزها، اكثر تحليلگران معتقد هستند كه اگر بسيج نبود اتفاقات زيادي
براي كشوررخ مي داد. با كمك بسيج، كشور از بحرانها و چالشهاي فراواني نجات يافت.
امام خميني(ره)، بزرگترين و كاربرديترين مديريت بحران را براي ما به يادگار گذاشت
ادامه مطلب...